hoe onderbouw ik dat mijn vermogen uit de verkoop van mijn bedrijf komt

De verkoopketen als bewijs: koopovereenkomst, akte, afwikkeling

De bron wordt aangetoond met de documentketen van de transactie: koopovereenkomst, de akte van levering (bij een BV meestal de notariële akte van aandelenoverdracht), en het bankafschrift waarop de koopsom binnenkomt. Instellingen die cliëntenonderzoek doen onder de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme willen die drie schakels zien sluiten: het bedrag op de rekening moet herleidbaar zijn tot het bedrag in de akte, en de akte tot de overeenkomst. Ontbreekt een schakel, dan vragen ze door. Dit is de kernvraag van dit onderwerp en overlapt met wat elsewhere staat over de herkomst van vermogen bij verkoop van een onderneming — hetzelfde bewijs, andere invalshoek.

Complicaties ontstaan meestal bij earn-outs, escrow-bedragen of verkoop in tranches: dan komt het geld niet in één keer binnen en moet elke deelbetaling herleid worden naar de onderliggende afspraak in de overeenkomst. Ook een verkoop via een holdingstructuur vraagt om een extra stap: laat zien hoe het geld van de verkochte werkmaatschappij naar de holding en vervolgens naar de aandeelhouder is gestroomd. Wie hierover twijfelt of niet zeker weet welk stuk in welke stap hoort, vindt een overzicht van bewijsstukken in het overzicht van herkomstbewijs. Voor wie de koopsom niet aan zichzelf maar aan de holding of aan een andere entiteit uit de structuur moet koppelen, is het onderscheid met gewoon inkomen relevant, omdat instellingen dat als apart punt beoordelen — zie het verschil tussen herkomst van vermogen en herkomst van inkomen.

Waar dit uit volgt: het cliëntenonderzoek in de Wwft

De verplichting om herkomst te onderbouwen ligt niet bij de verkoper zelf, maar bij de instelling die het cliëntenonderzoek verricht onder de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme. Die wet verplicht banken, notarissen en andere aangewezen instellingen om de bron van vermogen vast te stellen voordat zij een dienst verlenen of een transactie uitvoeren. Een dossier met de koopovereenkomst, de akte en de aansluitende bankafschriften is het stuk dat die instelling nodig heeft om aan die verplichting te voldoen.